امپراتوری هخامنشی، حکومتی برای بسیاری از ملت ها | قسمت دوم

امپراتوری هخامنشیان | achaemenid empire

در قسمت اول این مطلب گفتیم که چگونه قبایل مرکزی و شرق زاگرس به رهبری پاسارگاد و همچنین کوروش دوم یا همان کوروش بزرگ به جنگ با مادها پرداختند. پس از آن کوروش دوم از طریق تبلیغات سعی کرد تا مردم بابل را به سوی خود جذب کرده و قبل از اینکه خود وارد این شهر شود دروازه های آن به رویش باز شد. امپراتوری هخامنشیان به این شکل به وجود آمده که به عنوان امپراتوری برای بسیاری از ملت ها بود زیرا که به دلیل وضع برخی از قوانین حاکمان سرزمین های دیگر نیز ترجیح می دادند از مشاوره با کوروش بهره مند شوند. حال در بخش دوم این مطلب می خواهیم در خصوص ادامه امپراتوری هخامنشیان و وقایع رخ داده صحبت کنیم پس با الی گشت همراه شوید.

امپراتوری هخامنشیان

پادشاه پادشاهان

مطالب مرتبط:
امپراتوری هخامنشی، حکومتی برای بسیاری از ملت ها | قسمت اول
سرباز هخامنشی به تهران باز می گردد
کشف ۵۰۰ گور باستانی از دوره هخامنشی در استان کرمان

پسر کوروش و جانشین او به نام کمبوجیه دوم که در سال ۵۲۹ تا ۵۲۲ پیش از میلاد حکمرانی کرد، مصر را نیز به سرزمین های امپراتوری هخامنشیان اضافه نمود. اما پس از آن شورشی در خانه آغاز شد که به نظر می رسید از یک روحانی از قوم مادها بوده است به طور مخفیانه برادر کمبوجیه را به قتل رساند. کمبوجیه دوم به سرعت بازگشته اما در راه برگشت درگذشت. در این زمان یکی از ژنرال هایش که نسبتی دور نیز با او داشت وارد عمل شد. نام او داریوش بود. داریوش اول یا همان داریوش بزرگ کسانی که به تخت سلطنت حمله کرده بودند را کشت اما قیام ها همچنان ادامه داشت پس او مجبور شد تا مجددا فتوحات کوروش را برقرار کند. او با حمایت ارتش و قبیله های نجیب ایران که از حکومت امپرالیستی ثروتمند شده بودند توانست امپراتوری را به دست آورده و آن را تا دره ایندوس (Indus) گسترش دهد. این چندین بار ارزشمند تر از به دست آوردن بابل بود.

پادشاه پادشاهان

اقدامات داریوش بزرگ

داریوش متوجه شد اگر ی خواهد امپراتوری ادامه یابد نیازمند یک سازمان کارآمد می باشد. بنابراین او تمام سرزمین را به ۲۰ ساتراپی یا استان تقسیم کرده که هر کدام از ان ها نرخ ثابتی را برای ادای احترام به ایران می پرداخته اند. هر ساتراپی توسط یک ساتراپ یا فرماندار که اغلب نسبتی با داریوش داشت حکمرانی می شد. برای جلوگیری از اینکه هر ساتراپ به یک پایگاه جداگانه و خطرناک برای حکومت تبدیل نشود، داریوش فرماندهی نظامی جداگانه ای را بر عهده داشت. از طرف دیگر جاسوسان امپریالی که به عنوان گوش پادشاه شناخته می شدند به صورت جداگانه ای از طریق نامه رسان ها به داریوش گزارش می دادند. سراسر سرزمین امپراتوری هخامنشیان توسط شبکه ای از جاده ها به یکدیگر متصل شده و از طریق ان ها نامه رسان ها می توانستند اسب های خود را در ایستگاه های مختلف برای سفرهای روزانه تعویض کرده و به مسیر خود ادامه دهند. داریوش بسیاری از این ساختارها را از آشوریان الگوبرداری کرده بود که البته در مقیاسی بزرگتر اجرا می شد اما استفاده از نحوه ادای احترام او چیز جدیدی به شمار می رفت. پیش از این ادای احترام اساسا به عنوان پولی بود که برای جلوگیری از مشکلات دریافت شده و محافظت می شده است اما داریوش آن را به عنوان مالیات نامگذاری کرد. او از این مالیات ها برای ساخت نیروی دریایی استفاده کرده و همچنین برنامه های وسیع دولتی را با آن پیش برد. او از این پول ها برای کارهای آبیاری، اکتشافات معدنی، جاده ها و کانال بین نیل و دریای سرخ استفاده کرد.

اقدامات داریوش بزرگ

ادامه مسیر کوروش بزرگ

داریوش همچنین یک پول جدید را برای تمام سرزمین ایجاد کرد که کار با آن را بسیار آسان تر از مرکز امپراتوری می کرد. پس از آن داروش هنرمندان را از سراسر سرزمین امپراتوری هخامنشیان جمع آوری کرده تا تحت هدایت معماران فارسی یک پایتختی را در پرسپولیس ایجاد نمایند. در این مکان او می توانست طلا و نقره های خود را در یک طاق عظیم نگهداری کرده و همچنین می توانست گستردگی امپراتوری چند ملیتی خود را نمایش دهد. پرسپولیس نمایشی از سبک های هنری در مورد هر فرهنگی بود که در گستره امپراتوری هخامنشیان قرار گرفته بود و به گونه ای در قالب طراحی ایرانی اجرا شد. این ساختار ایده ای بود که از زمان امپراتوری کوروش نشات می گرفت. اما داریوش هرگز کوروش را تصدیق نکرد. به نظر می رسد او به شانه ای چسبیده است که به شاخته امپراتوری هخامنشیان وابسته نیست. او همانطور که دستاوردهای کوروش را برآورد می کرد شروع به معرفی خود به شکلی عادلانه تر نموده و نام پادشاه پادشاه را رها نمود. با این حال در ساخت فضاهایی مانند تخت جمشید به طور مستقیم از دیدگاه کوروش پیروی نمود. کوروش زمانی که وارد شهر بابل شد بخشی از پادشاهی آن به شمار می رفت اما ایده داریوش این بود که یک حاکم بالاتر از تمام پادشاهان قرار گرفته که به منافع تمام جامعه متصل باشد.

ادامه مسیر کوروش بزرگ

تنزل و زوال امپراتوری هخامنشیان

حکومت بعد از داریوش با مشکلی در مدیترانه مواجه شد. در سال ۴۹۹ پیش از میلاد شورش یونانی در یونیا به وجود آمد. پس از آنکه این قیام خاموش شد، ناوگان داریوش تصمیم گرفت تا برای متقاعد کردن شورشیان و به مجازات رساندن آن ها به آتن حمله کند اما او با یک شگفتی رو به رو شد. اگر دستگاه اداری ایرانیان به طور خطرناکی ضعیف نشده بود، یونانی ها حتما از این شورش خود درس می گرفتند. اما هنگامی که داریوش مالیات ها را برای تامین و تجدید تسلیحات افزایش داد ناآرامی ها در حوزه های مهمتری مانند مصر به وجود آمد. او پسر داریوش بود که خشایار نام ناشت (Xerxes) و تلاش کرد تا نظم را در مصر برقرار کرده و یونانیان را سرجای خود بنشاند. خشایار شاه به سرزمین خود حتی بیش از داروش وابسته بوده و توانایی های تعیین کننده بسیاری داشت که بتواند خود را برای اثبات دو سازنده بزرگ امپراتوری هخمنشیان ارائه نماید. اما او حساسیت های فرهنگی پدران خود را نداشت. هنگامی که در سال ۴۸۲ پیش از میلاد افزایش مالیات ها موجب شورش در بابل شد، خشایار شاه به آنجا حمله کرده و شهر را تخریب نمود. او عبادتگاه را نابود کرده و مجسمه طلای ماردوک (Marduk) را که به اندازه سه برابر یک انسان بود ذوب کرد.

تنزل و زوال امپراتوری هخامنشیان

افول هخامنشیان در ذهن مردم

طلای به دست آمده از مجسمه ماردوک باعث شد تا خشایار شاه بتواند نیروهای خود را جمع آوری کرده و در سال ۴۸۰ پیش از میلاد برای نبرد با یونانیان آماده شد. او خیلی سریع خود را برای جنگ آماده کرد زیرا که از تحقیری بدتر از اتفاقی که برای پدرش افتاده بود رنج می برد. پس از آن به نظر می رسید که خشایار شاه تا حد زیادی لوکی بودن و طلا را به قصر خود افزود. زمانی که کوروش وارد بابل شده بود رفتار پادشاهان بین النهرین را به خاطر تجملات بسیار در قصرهایشان مورد ملامت قرار داده بود اما اکنون زندگی پادشاهان امپراتوری هخامنشیان همانند پادشاهان بین النهرین شده بود. امپراتوری هخامنشیان که توسط کوروش و داریوش ساخته شده بود به اندازه کافی قدرت داشت اما پس از آن ها برای مدت ۲۰۰ سال در انحطاط قرار گرفت و به تدریج با عوارض آن رو به رو شد. ساتراپ ها قدرت های مجزای خود را بدست آوردند. تورم پس از افزایش مالیات ها افزایش یافت. حتی چند فرهنگی امپراتوری که نقطه قدرت آن بود نقایصی داشت. ارتش عظیم هخامنشی خیل بسیاری از سربازان بود که بر اساس سنت های خود آموزش دیده و مسلط بودند تا به زبان های مختلفی صحبت نمایند.

افول هخامنشیان در ذهن مردم

پایان حکومت هخمنشیان

در سال ۴۰۱ قبل از میلاد کوروش جوان از ساتراپ های لیدیا، فریگیا و کاپادوکیا در مخالفت با برادرش اردشیر دوم که از سال ۴۰۴ تا ۳۵۸ پیش از میلاد حکومت می کرد کودتا کرد. او به کمک ۱۰ هزار مزدور یونانی در جهت براندازی حکومت اردشیر دوم اقدام نموده اما شکست خورد و مزدوران نیز به خانه های خود بازگشتند. اطلاعاتی که این مزدوران به دست آورده بودند راه را برای پیروزی الکساندر بزرگ در سال ۳۳۴ پیش از میلاد باز نمود.

پایان حکومت هخمنشیان

ایران و امپراتوری هخامنشیان اولین حکومت واقعی ای بود که یک امپراتوری را با ساختار سازمان یافته از یک ایده واقع گرایانه را اجرا نموده و نحوه اداره کردن اقوام مختلف با فرهنگ های گوناگون را به نمایش گذاشت. این حکومت نق امپراتور در یک سرزمین را مشخص کرده و به عنوان الگویی برای امپراتوری های آینده از روم تا انگلستان گردید. همانطور که الکساندر بزرگ به جای جایگزین کردن امپراتوری فارس با دیدگاه خود، الگوهای کوروش را در مقابل ذهن خود قرار داد.

منبع: www.ancient.eu

  1. Avatar
    خسرو

    بدون شک امپراطوری هخامنشی یکی از بزرگترینهای دنیاست.در مورد اینکه نام کوروش در شاهنامه نرفته بسیار عجیب است. در ویکیپدیا داریم کوروش در بچگی در جنگل رها شده.همچنین در شاهنامه داریم زال پدر رستم در جنگل رها شده.دوران فتوحات رستم در نقش کوروش ترسیم شده .قبل از ساسانیان در شاهنامه فتوحات رستم امده وهمه میدانند قبل از ساسانیان دوران هخامنشی بوده.نبرد رستم واسفندیار مقایسه ای است بین دو نیروی ساسانی وهخامنشی.
    قابل توضیح است یول پرس سری مقالاتی بر ضد هخامنشی منتشر کرده که این مسئله باعث اختلاف بین ترک وفارس میشود.وجلوی این مسئله باید گرفته شود.

نظر خودتان را ارسال کنید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد

code